BOERENVERSTAND 18 – zeker meten & zeker weten

Door: Frank van den Dungen
Geplaatst op: 8 december 2015

Als je niet kunt zien, ben je blind. Als je niet kunt praten, ben je stom. Als je niet kunt horen, ben je doof. Als je niet kunt ruiken, ben je… Tja, wat ben je dan? Daar bestaat geen Nederlands woord voor. Niet kunnen ruiken komt zo weinig voor, dat we er geen woord voor hebben. Medici wel. Die hebben overal vaktermen voor. Ook voor zeldzame gevallen. Als je niets kunt ruiken, ben je een anosmoot.

Waargenomen geur en berekende geur

Anosmie - zo heet de afwijking dan - komt weinig voor. Af en toe zie je concentraties anosmoten. Vooral in een ambtelijke omgeving. Daar snuift men kunstlucht. Die is via de airco gestandaardiseerd. Daar bestaat ook geen waargenomen geur. Daar telt alleen de berekende geur. Maar als je buiten woont, vertelt je neus je wat er in de lucht hangt. Daar kun je niet om heen. Je kunt immers niet de andere kant op ruiken. Je kunt ook geen eelt op je neus ontwikkelen. En klagen helpt al evenmin. Integendeel. Door negatieve aandacht groeit je probleem. En bovendien komt de respons op je klacht - áls die al komt - vrijwel altijd later. En dan is er geen vuiltje meer aan de lucht. Sta je met lege handen. Geen geur-foto. Geen geur-tapes. Geen bewijs. Want geur is vluchtig en kun je niet opslaan.

Digitale neus

Maar dat gaat veranderen. Onlangs maakte het urgentieteam de uitkomsten bekend van een pilot. Een proef met een E-nose, een elektronische neus. Daarmee kun je op je digitale dingetje tot op de minuut nauwkeurig aflezen welke stank, wanneer, hoe lang en in welke mate door je slaapkamerraam naar binnen kwam. Kijk, dan sta je als burger niet meer met lege handen.

Geur-radar

Tegelijk werd een ander nieuwigheid gepresenteerd. De geur-radar. Daarmee kan je de bui als het ware ook nog eens zien aankomen. De radar meet de luchtvochtigheid, temperatuur, windrichting en windsnelheid. En geeft dan een prognose van de geurbelasting die je te wachten staat. Dus dan weet je wanneer je ramen en deuren gesloten moet houden en alle kieren moet afkitten. Maar met zo’n geur-radar kunnen benedenwindse boeren, natuurlijk ook maatregelen treffen om de geur te remmen.

Geur-brigade

Rondom geur komen er nog meer zekerheden. Vanaf 1 januari moeten boeren de activiteiten van hun luchtwassers digitaal doorlussen naar de provincie. Als je dan meldt dat je wat ruikt, krijg je in ieder geval een bevestiging en mogelijk een verklaring. Bijvoorbeeld dat er inderdaad een storing aan een luchtwasser is. Of dat ‘ie een beurt krijgt. En als ze het niet weten, rukt t.z.t. natuurlijk de geurbrigade uit om, gewapend met mobiele e-noses, het verdachte luchtje vast te leggen en te identificeren.  

Basiskennisdocument

Er komt  dus meer zekerheid aan de kant van het meten. Maar bij het weten komt er ook meer houvast. Tot nu toe kon je volop met elkaar steggelen over de potentiele gevaren die je neus belagen. Zoveel mensen, zoveel meningen. Maar nu is het Kennisplatform Veehouderij en Gezondheid opgericht. Daar worden de uitkomsten van alle onderzoeken en rapportjes samengevat. Er komt een ‘basiskennisdocument’. Daarin staat alles bij elkaar wat we weten. Natuurlijk ook een hoofdstuk over geur. En wat geur betekent voor onze gezondheid. En die kennis wordt gedragen door alle partijen: door het RIVM, de GGD’en, de universiteiten van Utrecht en Wageningen, de omgevingsdiensten, de overheid én, niet onbelangrijk, óók door LTO-Nederland.  

Basics voor Burgers

Er ontbreekt maar één partij. De burgers. Alle neuzen staan dezelfde kant op, maar de burgers zijn niet gevraagd. Terwijl die nou net dé ervaringsdeskundigen zijn. Maar dat tekort kunnen we met z’n allen goedmaken: De BMF, de Brabantse Milieufederatie, die ook het dakloze Brabants Burger Beraad onderdak biedt, heeft een arts-onderzoeker opdracht gegeven om een begaanbaar pad te hakken in de jungle van publicaties. Deze arts wordt daarbij ondersteund door de WRIDL&V (Wetenschappelijke Raad voor Integrale Duurzame Landbouw & Voeding). De opdracht van de BMF is simpel: Oude én nieuwe kennis in kaart brengen. En - nu komt het wezenlijk belang - die in voor burgers begrijpelijke taal opschrijven. En er staat natuurlijk - u kon het zien aankomen – ook een hoofdstuk in over geur. Nieuwsgierig naar deze Basics voor Burgers? U kunt hier de crowdfunding-actie van de BMF steunen.

En, Anne-Marie, help ook een handje - anders lukt het misschien nie, zo een-twee-drie.

 

frank van den dungen

 

Illustratie: Sarah Linde

Voeg een reactie toe