Proefstalstatus helpt succesvol innoveren

Peelhorst Actueel Geplaatst op: 27 januari 2015

Met de beste bedoelingen kun je toch tegen een muur van regels aanlopen: innoveren gaat niet zomaar vanzelf. Melkveehouder Arjan Geenen uit Bladel wilde voor zijn koeien iets anders dan kaal beton, maar een open vrijloopstal werd niet zomaar vergund. En dus vroeg Geenen een proefstalstatus aan. Met succes: eind vorig jaar gingen de deuren open. “Met een goed plan krijg je altijd medewerking van bovenaf, daar ben ik van overtuigd.”

Koeien in Nederland worden niet oud: 5 tot 6 jaar. Daar is veel winst te behalen, want in theorie kan een koe gemakkelijk 12 worden, gelooft Geenen. En wel met een beter stalsysteem. Voor de Brabander geen ligboxen en een betonnen vloer, maar een open vrijloopstal en een bed van houtsnippers.

Goed verhaal

Maar is dat ook beter voor het milieu? In een gewone ligboxenstal valt de mest zo in de kelder, maar in een stal met droge pot is de uitstoot van ammoniak heel hoog. Geenen kwam zelf met een plan op de proppen. “Ik heb een buizensysteem bedacht voor onder de vloer dat lucht aanzuigt. Die lucht gaat buiten naar een luchtwasser. Zo heb je een open stal en toch het milieuvoordeel.”

Omdat alleen stallen met een bewezen lage ammoniakuitstoot (de groen labelstallen) worden vergund, vroeg Geenen een proefstalstatus aan. “Heb je een goed verhaal, dan krijg je op deze manier toch een ontheffing. Er wordt naar het milieu, maar ook naar de financiële haalbaarheid van het plan gekeken. Als mijn koeien ouder worden geven ze langer melk, dat is een voordeel. Een luchtwasser, nu alleen gebruikt in de varkenshouderij, is wel kostbaar, maar dat probleem verdwijnt als dit systeem straks gemeengoed wordt. De luchtwasser kan namelijk veel kleiner worden dan het kleinste syteem nu te koop.”

Blije koeien zijn gezond

Het is nog wachten op resultaten, maar Geenen is vol vertrouwen en heeft nog geen moment spijt gehad. Ook burgers zijn laaiend enthousiast. Anders is dat voor sommige collega-boeren. “Burgers zien koeien die veel ruimte hebben. Boeren zijn gewend aan ligboxen met schone vloeren, die zien koeien op het oog in hun eigen mest liggen. Maar is dat erg? Ik denk dat mensen ook niet ouder worden als ze hun hele leven in een ziekenhuis doorbrengen. Het gaat om het totaalverhaal. Als koeien het naar hun zin hebben, bouwen ze ook een betere weerstand op. Daar hoeft de stal niet supersteriel voor te zijn.”

Innoveren, een eitje?

Geenen moet binnenkort gaan testen. Voldoet de stal aan de verwachtingen, dan krijgt het systeem een label en mag iedere veehouder ‘m neerzetten. Misschien is innovatie wel gewoon zo simpel? Soms is de eerste stap wel lastig, vertelt Geenen: “Neem compost als stalbedekking. Compost zorgt voor de groei van thermofiele bacteriën. Dat hoeft op zich geen probleem te zijn, maar de zuivelverwerkende industrie is er niet op ingespeeld. Friesland Campina wil die melk dus niet afnemen. Tegelijkertijd wil ze het systeem ook niet afkeuren. Maar één simpel monster onderzoeken kost meer dan 11000 euro, dat loopt voor één boer snel in de papieren. Een soort kip-ei-verhaal, en lastig als innovatie van de grond te krijgen.”

Toch is het aan de ondernemers zelf om de handschoen op te pakken, vindt Geenen. “Er zijn ook wel overheidsinstellingen die innoveren, maar die zijn toch wat log. En in de praktijk werkt het gewoon beter, ben je sneller verder. Bovendien: als ik met een fatsoenlijk plan naar de overheid stap, krijg ik altijd medewerking van bovenaf, daar ben ik van overtuigd.”

Niks te verbergen

Innovatie is echt de toekomst van de Brabantse veehouderij, vervolgt de ondernemer. Geenen is zelf ook wel wat gegroeid, geeft hij toe, maar alleen om levensvatbaar te blijven. Doorslaan in schaalvergroting is niet de goede weg. “Ik denk dat we het in Nederland veel meer moeten hebben van kwaliteit, dierenwelzijn en vakbekwaamheid. Die toestand met melamine in China, daar moeten we ver weg van blijven. Lever kwaliteit, dadn heb je ook bestaansrecht.”

Wil de consument daar ook voor betalen? Vast, als hij weet wat hij koopt. Bij Geenen, die ook een zorgboerderij runt, staat de deur altijd open. “Ik heb niks te verbergen. Ook een zieke koe hoort er dan bij. Dat laten zien maakt je betrouwbaar. Nu zien mensen alleen de negatieve filmpjes op internet. Als de helft van de boeren zijn deuren open zou zetten, zou de publieke opinie heel anders zijn. Ook ikzelf vind het heel belangrijk dat geaccepteerd wordt wat ik doe. De burgers, je buren, dat zijn je klanten, je draagvlak. Als er verzet komt verlies je als sector altijd.”

Lees meer over de boerderij van Arjan Geenen >

 

Foto: Arjan Geenen en zijn partner Janneke Suy

Categorieën:

Kennis en onderzoek

Voeg een reactie toe